تفکر خودکشی
  • 20 شهریور 1403

هر آنچه که باید در مورد دلایل اقدام به خودکشی نوجوانان بدانید

در تقویم، 20 شهریورماه یا دهم سپتامبر، به عنوان روز جهانی پیشگیری از خودکشی شناخته می شود. به همین علت، مناسب دیدیم در این مقاله در مورد دلایل رایج خودکشی در نوجوانان بحث کنیم تا با شناخت این دلایل گامی برای پیشگیری از خودکشی در نوجوانان برداشته شود.

 

تعریف و علل خودکشی چیست؟

در تعریف خودکشی، گفته می شود که دغدغه یا فعالیتی است که فرد برای مرگ به صورت داوطلبانه متمرکز می شود. خودکشی به اقداماتی که توسط فرد در حال بررسی یا آماده سازی یا برنامه ریزی برای مرگ خود است مربوط می شود که با قصد و نیت خاصی انجام می پذیرد.
علت های گوناگونی می تواند به تصمیم برای خودکشی منجر شوند که شامل دلایل شخصی، دلایل محیطی یا روانی و ... می باشند.

 

عوامل شخصی نوجوانان برای خودکشی چیست؟

یکی از اصلی ترین دلایل اقدام به خودکشی در نوجوانان، عوامل شخصی است.
در پسران، عوامل روانی مانند موارد زیر می توانند از دلایل اقدام به خودکشی باشند:
-    کمبود توجه
-    بیش فعالی ADHD
-    اختلالات تکانشی
-    رفتار خشونت آمیز
-    مصرف مواد مخدر
-    و ...

اما در دختران، اختلالات درونی شده مانند موارد زیر از دلایل اقدام به خودکشی هستند:
-    افسردگی
-    اختلال دوقطبی
-    اضطراب
-    استرس پس از سانحه
-    و ...
در حالت کلی، احساسات شدید مانند استرس، سردرگمی، ترس، عدم اطمینان، فشار برای تحصیل، فشار برای ازدواج و ... می توانند باعث شوند تا نوجوان در مواقع بحرانی، تصمیمات نادرستی مانند اقدام به خودکشی بگیرد.

 

عوامل محیطی دخیل در اقدام به خودکشی نوجوانان چیست؟

شرایط محیطی یکی دیگر از عوامل دخیل در اقدام به خودکشی نوجوانان است. در خانواده هایی که روابط عاطفی بین والدین و فرزندان سرد است، افکار خودکشی می توانند رشد داشته باشند.
وجود سابقه خودکشی یا افسردگی شدید در خانواده به شکل ناخوداگاه تفکر خودکشی در نوجوانان را به وجود می آورد.
علاوه بر اینها، طلاق و جدایی والدین باعث غفلت از نیازها و روابط عاطفی موثر با نوجوانان و کودکان شده و می تواند نوجوان را به سمت مسیرهای پرخطری مانند تفکر به پایان دادن به زندگی خود هدایت کند.
همچنین، تحقیر شدن نوجوانان توسط والدین یا در محیطی مانند مدرسه مخصوصا در پسران، می تواند به شکل گیری افکار خودکشی بینجامد.
فشارهای روانی مانند فضای مدارس، تکالیف سنگین، فشار بیش از حد مدرسه یا گروه همسالان نیز از دلایل تفکر به خودکشی در نوجوانان است.
یکی دیگر از عوامل مهم و تاثیرگذار در ایجاد تفکر خودکشی، فضای رسانه ای مانند پوشش خبری خودکشی افراد مشهور، یا چالش های نامناسب در شبکه های اجتماعی است که باید به آن ها توجه داشت.

 

افسردگی

عوامل روانی تاثیر گذار در ایجاد تفکر خودکشی در نوجوانان چیست؟

همانگونه که در بخش های بالاتر اشاره شد، اختلالاتی مانند افسردگی، تجربه اضطراب، بی ثباتی های هیجانی، استرس شدید، تجربه ناخوشایند مانند تجاوز، مزاحمت، تصادف یا صحنه های دلخراش و وحشتناک می تواند آثار مخربی روی روان کودکان و نوجوانان داشته باشد.

 

از چه نشانه هایی می توان تشخیص داد که احتمال تفکر به خودکشی در نوجوانان وجود دارد؟

نشانه های هشداردهنده ای برای تشخیص شکل گیری افکار خودکشی در نوجوانان وجود دارد که با دقت در این نشانه ها، می توان از بروز اتفاقات ناخوشایند پیشگیری کرد.
برخی از نشانه ها به این شرح هستند:
-    تغییر در الگوی غذا خوردن
-    تغییر در الگوی خواب مانند خوابیدن بیش از حد یا بی خوابی
-    گریه های شدید و ناگهانی بدون علت
-    عدم تمایل به شرکت در فعالیت های مورد علاقه
-    خروج از جمع خانواده و دوستان و انزوا
-    روی آوردن به مصرف الکل یا مواد مخدر
-    عدم توجه به وضعیت ظاهری و پوشش
-    خستگی و بی حالی
-    عدم واکنش به تعریف یا تمجید دیگران
-    بزرگ کردن شکست ها و عدم توجه به موفقیت ها
-    و ...

 

چه تفاوتی بین آمار خودکشی نوجوانان دختر با نوجوانان پسر وجود دارد؟

با توجه به نتایج تحقیقات، میزان اقدام به خودکشی در دختران نوجوان، بیش از پسران است، اما متاسفانه خودکشی های موفق در میان پسران نوجوان بیشتر است.
توجه به نشانه های احتمال ایجاد تفکر خودکشی می تواند به طور مشخصی از آمار اقدام به خودکشی بکاهد.

 

در صورتی که فکر می کنید نوجوان دچار افکار خودکشی است چه باید کرد؟

با توجه به جدی بودن موضوع، بهتر است بلافاصله پس از مشاهده علائمی که در بخش بالاتر به آن ها اشاره شد، با یک مشاور تماس گرفته و با توضیح وضعیت نوجوان خود، اقدام به شرکت در جلسه مشاوره نمایید، چرا که تعلل در این مورد می تواند به اتفاقات جبران ناپذیری بینجامد.
همکاران با تجربه ما در مرکز مشاوره سایه زیر نظر خانم دکتر زهرا عباسی، آماده ارائه خدمات مشاوره نوجوانان و جوانان هستند. کافی است برای دریافت اطلاعات بیشتر با شماره 44212133 – 021 تماس بگیرید تا از روند و شرایط مشاوره نوجوانان و جوانان آگاه شوید.