اختلال شخصیت نمایشی
  • 8 مهر 1403

معرفی و نشانه های تشخیص اختلال شخصیت نمایشی یا هیستریونیک

اختلال شخصیت نمایشی یا هیستریونیک Histrionic نوعی اختلال است که تقریبا 2% از جمعیت جهان را تحت تاثیر قرار داده است. در این مقاله به معرفی این اختلال و نشانه های تشخیص آن می پردازیم.

اختلال شخصیت نمایشی چیست؟

اختلال شخصیت نمایشی یا هیستریونیک Histrionic نوعی اختلال است که تقریبا 2% از جمعیت جهان را تحت تاثیر قرار داده است. در این اختلال که در زنان شایع تر از مردان است، زرق و برق اغراق آمیز در رفتارها، ظاهر، پوشش و واکنش به اطرافیان نمود بیشتری دارد. افراد دچار این اختلال، با توجه دیگران رشد می کنند و برای به دست آوردن توجه دیگران، تمام تلاش خود را به کار می گیرند.
احساسات در این افراد بسیار سطحی است، در حالی که با به نمایش گذاشتن احساساتی غیرواقعی، رفتارهایی پرهیجان و حالات عاطفی قوی از خود بروز می دهند. به نحوی که می توانند به شکل غیرقابل کنترلی گریه کرده و یا دچار شادی بی نهایتی شوند.
شرایط احساسی و عاطفی این افراد می تواند به سادگی از نقشی به نقش دیگر منتقل شود و از اوج شادی تا ناراحتی و کامل تغییر حالت دهند.
رفتار این افراد نه از روی قلبشان، بلکه از روی نقش هایی است که در حالت های گوناگون تجربه کرده اند و یا برای بروز این حالات، تمرین کرده اند.
افراد دچار اختلال شخصیت نمایشی، چون به توجه دیگران نیاز شدید دارند، با صرف انرژی، توجه و همدردی دیگران را جلب می کنند. حتی گاهی برای جلب توجه دیگران اطرافیان، به طرز اغراق آمیزی از جذابیت جنسی و اغواگری استفاده می کنند.

 

اختلال شخصیت نمایشی چه تاثیری در شغل و کار افراد دارد؟

برای افراد دچار اختلال شخصیت نمایشی، حتی موقعیتی مانند اخراج شدن از کار می تواند خوراکی برای جلب توجه باشد، چرا که از این طریق می توانند توجه و همدردی دیگران را به دست بیاورند. به همین دلیل، این افراد می توانند به راحتی خود را در معرض کنار کشیدن از کار قرار دهند و به سرعت از کارهای روزمره، شغل، دوستان، شرکای عاشقانه و ... خسته شوند. چرا که ناتوانی در درک واقعیت های زندگی در شرایطی مانند از دست دادن شغل یا طرد شدن توسط دوستان، نگرانی برای این افراد ایجاد نمی کند.

 

رابطه با فرد دچار اختلال شخصیت نمایشی دارای چه ریسک هایی است؟

برقراری رابطه و حفظ آن با فرد دچار شخصیت نمایشی می تواند چالش برانگیز باشد چرا که افراد دچار این اختلال، مدام در حال نقش بازی کردن هستند و این موضوع می تواند صمیمیت رابطه را کاهش دارد. چرا که این افراد همانگونه که با خود صادق نیستند، در رابطه عاطفی نیز می توانند صادق نباشند. با اینکه خود فرد دچار این اختلال فرض می کند که رابطه صمیمانه ای دارد، اما این حس معمولا واقعی نیست.
همچنین سیگنال های جنسی که افراد دچار اختلال شخصیت نمایشی با نوع پوشش یا رفتارهای تحریک آمیز که به دیگران منتقل می کنند، می تواند تهدیدی برای شریک زندگی تلقی شود.
افراد دچار اختلال شخصیت نمایشی به سادگی می توانند رابطه را به پایان رسانده و گذشته را رها کرده و بدون غم و اندوه برای رابطه بعدی خود را آماده کنند.
در صورت تمایل به دریافت مشاوره درباره روابط با فرد دچار اختلال شخصیت نمایشی می توانید با همکاران ما در مرکز مشاوره سایه زیر نظر خانم دکتر زهرا عباسی با شماره 44212133 – 021 تماس بگیرید.

شخصیت نمایشی

آیا اختلال شخصیت نمایشی همان خودشیفتگی است؟

در حالت کلی، افراد مبتلا به اختلال شخصیت نمایشی، به همان میزان خودشیفته ها نیاز به جلب توجه دارند، اما نوع توجهی که فرد دچار اختلال شخصیت نمایشی را راضی می کند، با فرد خودشیفته متفاوت است.
افراد خودشیفته، خودانگاره هایی دارند که با تحسین و تمجید دیگران به رضایت می رسند. اما برای افراد دچار شخصیت نمایشی که اغلب عزت نفس پایینی دارند، نوع جلب توجه مهم نیست که مثبت باشد یا منفی.
فرد خوشیفته تمام تلاش خود را به کار می گیرد تا چهره ای شاخص و بی نقص از خود ارائه دهند چرا که برای افراد خودشیفته، شاخص بودن همه چیز است.
در حالی که فراد دچار شخصیت نمایشی، ممکن است حتی برای جلب توجه خود را فردی احمق یا درمانده نشان دهند تا توجه و ترحم دیگران را به دست آورند.

 

نشانه های تشخیص اختلال شخصیت هیستریونیک چیست؟

افراد دچار اختلال شخصیت نمایشی، مدام در حال انجام رفتارهایی هستند که توجه دیگران را جلب کند. این جلب توجه می تواند نمایش چهره ای از یک قهرمان باشد، و یا گاهی قربانی که نیاز به نجات و حمایت دارد.
در هر حال، بی نظمی هیجانی بالایی در این افراد مشاهده می شود که عطش جلب توجه افراد دچار اختلال شخصیت نمایشی را سیراب کند.
بر مبنای داده های DSM-5 این اختلال در اوایل بزرگسالی بروز می کند و در صورتی که دستکم 5 مورد از موارد زیر مشاهده شود، فرد دچار اختلال شخصیت نمایشی است:
1.    برای این افراد، در مرکز توجه نبودن ناراحت کننده است.
2.    برای جلب توجه دیگران، رفتارهای اغواکننده یا تحریک آمیز جنسی انجام می دهند.
3.    در این افراد تغییر احساسات بسیار سریع و سطحی صورت می گیرد.
4.    برای جلب توجه از ظاهر فیزیکی، آرایش، لباس، زبان بدن و ... استفاده می کنند.
5.    روابط را صمیمی تر از آنچه که هست در نظر می گیرند.
6.    به سادگی از اطرافیان تاثیر گرفته و به راحتی دچار تلقین می شوند.
7.    احساسات را اغراق آمیز و نمایشی بیان می کنند.
8.    سبک گفتار مبهمی داشته و جزئیات را بیان نمی کنند.

برای مشاوره در مورد اختلال شخصیت نمایشی می توانید با همکاران ما در مرکز مشاوره سایه زیر نظر خانم دکتر زهرا عباسی با شماره 44212133 – 021 تماس بگیرید.